Giỗ tổ dòng họ – Nét đẹp văn hóa của dòng họ Tạ Việt Nam
Giọng đọc: Tạ Ngọc Huyền

Được phát triển và kết tục qua hàng nghìn năm lịch sử của dân tộc Việt Nam nói chung; cũng như dòng họ Tạ nói riêng, ngày giỗ tổ dòng họ, hay còn gọi là Lễ giỗ họ, đã trở thành một trong những nét văn hoá truyền thống. Đây là dịp để các thế hệ trong thân tộc có cơ hội tưởng nhớ công đức và tỏ lòng kính mến đối với tổ tiên đã mất, đồng thời cũng là dịp để gắn kết tình cảm giữa các thành viên trong dòng tộc nội, ngoại. Ngày giỗ tổ mang một ý nghĩa không thể thay thế trong sự phát triển văn hoá xã hội người Việt nhờ vào tác động gắn kết thành viên trong dòng họ và khả năng lưu giữ các giá trị văn hoá. 

Sáng ngày 01/5/2025 (ngày 15- 3 – Bính Ngọ); theo lệ thường hàng năm. Chi họ Tạ làng Đa Phú (xã Hưng Hà- Hưng Yên) đã thành kính, chu đáo tổ chức buổi Lễ giỗ tổ hai cụ tổ Tạ Nhân Hiếu – Tạ Nhân Lễ – Hai cụ tổ đã khai sinh ra: 5 Chi họ Tạ làng Đa Phú (xã Hưng Hà – Hưng Yên) và 4 Chi họ Tạ thôn Kim Húc (xã Đức Phúc- TP Hải Phòng).

Ngược dòng lịch sử, theo tương truyền thì Hai cụ tổ dòng họ Tạ làng Đa Phú và họ Tạ thôn Kim Húc là hai anh em ruột (cụ Tạ Nhân Hiếu và cụ Tạ Nhân Lễ); hai tướng quân của triều đình cuối thời nhà Trần, được vua giao cho việc chỉ đạo, đưa dân binh lao động để trị thủy trong việc nắn đê Quai Vàng – Đôn Nông (khu vực xã Diên Hà – Hưng Yên), và đê Kim Húc (xã Đức Phúc- TP Hải Phòng) ngày nay, và được thưởng cho thực ấp Lập Lễ (làng Đa Phú ngày nay), nơi tương truyền là thực ấp cổ của Thánh mẫu Trưng Triều Công Chúa Tạ Thị Thục Chinh – một nữ anh hùng thời Hai Bà Trưng có công chống giặc Đông Hán – Hiện đang được tôn thờ tại 2 khu di tích lịch sử cấp Tỉnh là Đền Phú Hà – xã Long Hưng và Đền Đồng Hàn – xã Hưng Hà (Hưng Yên).

Về dự Lễ giỗ tổ họ Tạ làng Đa Phú, có các vị đại biểu khách quý: Đoàn đại biểu Hội đồng họ Tạ tỉnh Hưng Yên do ông Tạ Quốc Tuấn – Phó CT HĐ HTVN- Chủ tịch Hội đồng họ Tạ Hưng Yên; ông Tạ Huy Lượng – UV BCH HTVN- Thư ký HĐ HTVN – Thường trực HĐ HTHY đại diện; Đoàn đại biểu BCH Hội đồng họ Tạ Hưng Hà do ông Tạ Văn Nghĩa – UV BCH HTVN- Chủ tịch HĐ HTHH dẫn đầu; Đại diện các chi họ Tạ: Chi họ Tạ Tiến thôn Chấp Trung xã Tiên La; Chi họ Tạ thôn Vũ Thôn xã Ngự Thiên; Chi họ Tạ thôn Quang Trung xã Lê Quý Đôn;Chi họ Tạ Tam chi thôn Thanh Lãng xã Hồng Minh; Ban tổ chức, Ban trị sự 2 khu di tích lịch sử cấp Tỉnh là Đền Phú Hà xã Long Hưng và Đền Đồng Hàn xã Hưng Hà – nơi thờ thánh mẫu Trưng triều công chúa Tạ Chinh Lang – bà tổ cô của họ Tạ Đa Phú; Đoàn đại biểu thân tộc – con cháu cụ Tạ Nhân Lễ từ thôn Kim Húc xã Đức Phúc – TP Hải Phòng;  Công ty Thiên Trường Giang…; Các con cháu trong dòng họ đang sinh sống và lập nghiệp trên mọi miền tổ quốc cùng hơn 200 thân tộc nội- ngoại quê Đa Phú và Kim Húc về dự đông đủ.

Báo cáo trước các vị đại biểu và bà con thân tộc, ông Tạ Xuân Sinh thay mặt Ban liên lạc dòng họ đã nêu bật những hoạt động của dòng họ trong năm qua cũng như những truyền thông tốt đẹp mà dòng họ duy trì gắn kết qua nhiều năm trước đây, trong đó nêu bật: Bằng tinh thần đoàn kết, đồng lòng và nhất trí cao, con cháu trong chi họ từ những năm trước đã cùng nhau chung sức, chung lòng xây dựng được nhà thờ họ khang trang từ năm 2003, làm nơi thờ tự tổ tiên. Tu sửa hai ngôi mộ của 2 cụ tổ khang trang sạch đẹp. Từ đường dòng họ luôn là mái nhà chung – nơi để con cháu tụ hội mỗi dịp lễ Tết, giỗ chạp; nơi để giáo dục truyền thống, giữ gìn đạo lý “uống nước nhớ nguồn”; và cũng là nơi gắn kết tình thân, để mỗi người con họ Tạ  Đa Phú dù đi đâu, làm gì cũng luôn nhớ về cội nguồn. Cũng vì làm tốt công tác tuyên truyền nên dòng họ Tạ làng Đa Phú liên tục từ 2003 đến nay luôn đạt danh hiệu: Dòng họ văn hóa xuất sắc tiêu biểu, và liên tục nhận giấy khen của các cấp chính quyền địa phương.

Trong năm 2025, là năm có nhiều biến động trong xã hội, việc sáp nhập cấp xã, giải tán cấp huyện cũng là sự xáo trộn trong cuộc sống hàng ngày, tuy vậy, dòng họ Đa Phú luôn giữ vững sự đoàn kết phát triển, duy trì tốt mọi công việc dòng họ, cụ thể như: Ban liên lạc cùng thân tộc giữ vững và duy trì tốt việc tổ chức cúng, lễ các tuần tiết trong năm: Ngày Tết âm lịch, rằm tháng giêng, rằm tháng bảy, rằm tháng chạp …; Ngày mùng 1 và 15 âm lịch hàng tháng đều duy trì mở cửa Từ đường cho bà con đến dâng hương hoa cúng tổ; Về công tác thăm hỏi, tương thân tương ái: Trong năm, Ban liên lạc vẫn duy trì việc thăm hỏi động viên thân tộc nội ngoại khi đau yếu, món quà của dòng họ khi thăm hỏi tuy nhỏ nhưng là nguồn động viên tinh thần lớn lao để bà con thân tộc khi đau yếu có thêm động lực mau lành bệnh … Khi dòng họ có người rời xa thân tộc về cõi hiền cùng tiên tổ, dòng họ cũng làm tốt việc tổ chức phúng viếng, tiễn đưa cũng như chia buồn cùng gia đình thân tộc có tang. Trong Lễ viếng luôn duy trì việc đọc thư chia buồn của Hội đồng họ Tạ Hưng Hà để tỏ lòng đoàn kết gắn bó của các chi tộc các địa phương cùng chia sẻ niềm vui nỗi buồn của thân tộc.

Một trong những công tác mà dòng họ Tạ làng Đa Phú duy trì đều đặn và cũng là điểm sáng nổi bật của họ Tạ từ đường làng Đa Phú – đó là công tác khuyến học khuyến tài. Công tác khuyến học của dòng họ đã duy trì liên tục: 10 năm nay luôn xuất sắc dẫn đầu tỉnh Thái Bình (cũ), nhận được Bằng khen của Trung ương Hội KH VN, cũng là dòng họ duy nhất của tỉnh (Thái Bình cũ) được Đài truyền hình về làm phóng sự nhân dịp Ngày khuyến học VN, để phát trên truyền hình tuyên truyền cho các nơi tham quan học tập… Dòng họ đã nhận hơn 30 giấy khen của các cấp Hội khuyến học từ xã, huyện, tỉnh. Năm 2025, Ban khuyến học cũng đã tổ chức tốt công tác khen thưởng nhân dịp 20/11, đã phát thưởng cho 69 các cháu nội, ngoại đạt HSG các cấp năm học 2024-2025.

Kết thúc buổi Lễ, các vị đại biểu khách quý cùng bà con nội, ngoại đã cùng nâng ly trong bàn tiệc, chúc mừng cho sự gắn bó đoàn kết của thân tộc. Chúc cho họ Tạ làng Đa Phú nói riêng, họ Tạ Hưng Yên và họ Tạ Việt Nam nói chung sẽ tiếp tục phát huy truyền thống tốt đẹp, giữ gìn sự đoàn kết, yêu thương, đùm bọc lẫn nhau; tích cực học tập, lao động, rèn luyện để góp phần làm rạng danh tổ tiên, xây dựng dòng họ ngày càng phát triển vững mạnh.

Ngày giỗ Tổ không chỉ là dịp tưởng nhớ cội nguồn mà còn là dịp để con cháu gặp gỡ, gắn kết tình thân. Mong rằng mỗi người con họ Tạ trong chúng ta sẽ luôn giữ gìn sự đoàn kết, yêu thương, cùng nhau xây dựng dòng họ ngày càng phát triển.

Xuân Sinh

BÀI VIẾT LIÊN QUAN

Enter your keyword